ไรแดงแอฟริกันทุเรียน ศัตรูใบแก่ตัวจิ๋ว วงจรและการกำจัด
วงจรชีวิตไรแดง
ไรแดงแอฟริกัน (African red mites) มีทั้งตัวผู้และตัวเมีย เจริญจากไข่ถึงตัวเต็มวัยประมาณ 9–10 วัน (ไข่ 4–5 วัน, ตัวอ่อน 3 ระยะ ระยะละ 1–2 วัน) ตัวผู้อยู่ได้เฉลี่ย 6.4 วัน ตัวเมียอยู่ได้ถึง 8 วัน วางไข่ได้ 13–50 ฟอง
ลักษณะการเข้าทำลาย
ไรแดงใช้ปากที่เป็นเข็มแหลมแทงเข้าไปในใบเพื่อดูดกินน้ำเลี้ยง และปล่อยสารพิษ ทำให้ใบสูญเสียคลอโรฟิลล์ เกิดแผลจุดปะสีขาวกระจายทั่วใบ ประกอบกับคราบจากการลอกคราบ จึงเห็นเป็นขุยขาวทั่วใบ ถ้าระบาดมากใบอาจร่วง
ฤดูการระบาด
ไรแดงระบาดมากช่วงฝนเริ่มทิ้งช่วง อากาศแล้ง และลมพัดแรง จึงพบมากช่วงเดือนพฤศจิกายน–มกราคม และหน้าร้อนเดือนมีนาคม–เมษายน แต่ในปีที่สภาพอากาศแปรปรวนอาจพบได้ทั้งปี
การป้องกันกำจัด
- กำจัดวัชพืชที่อาจเป็นแหล่งหลบซ่อน
- หมั่นสำรวจ สุ่มตรวจต้นละ 4 จุด จำนวน 10% ของต้นทั้งหมด หากพบ 5 ตัวต่อใบ ถือว่าระบาด
- ให้น้ำเหวี่ยงหรือฉีดพ่นน้ำ 1–2 ชั่วโมงต่อวันให้ใบเปียกทั่วทรงพุ่มเพื่อลดจำนวนไร
- อนุรักษ์แมลงตัวห้ำ เช่น ไรตัวห้ำ แมลงวันขายาว ด้วงเต่า แมงมุม
- ใช้เชื้อราบิวเวอเรียหรือเมทาไรเซียมฉีดพ่นเมื่อพบระบาด
- ใช้สารเคมีควบคุม เช่น โพรพาไกต์ ไพริดาเบน โดยไรดื้อยาง่าย ควรสลับกลุ่มพ่นทุกรอบ
เกร็ดความรู้
- หลีกเลี่ยงการฉีดพ่นแมนโคเซบ เพราะทำให้ไรแดงวางไข่มากกว่าปกติ
- ตอนตรวจ ไรที่เห็นนิ่ง ๆ อาจยังไม่ตาย ให้ลองเขี่ยเบา ๆ เพื่อความชัวร์
- ไรตัวห้ำ (ตัวสีแดง) รูปร่างคล้ายหยดน้ำ มันวาว ขายาว ตัวใหญ่กว่าไรแดงแอฟริกัน ไม่ควรกำจัด
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ใบทุเรียนมีจุดปะขาว/ขุยขาว เกิดจากอะไร?
มักเกิดจากไรแดงแอฟริกันที่ดูดน้ำเลี้ยงและปล่อยสารพิษ ทำให้ใบเสียคลอโรฟิลล์เป็นจุดปะขาว ร่วมกับคราบลอกคราบเป็นขุยขาว ถ้ามากใบจะร่วง
ไรแดงระบาดช่วงไหน?
ช่วงฝนทิ้งช่วง อากาศแล้ง ลมแรง โดยเฉพาะ พ.ย.–ม.ค. และ มี.ค.–เม.ย. แต่ปีที่อากาศแปรปรวนอาจพบได้ทั้งปี
พบไรแดงเท่าไรถึงต้องจัดการ?
สุ่มตรวจต้นละ 4 จุด 10% ของต้นทั้งหมด หากพบ 5 ตัวต่อใบถือว่าระบาด
ทำไมพ่นยาไรแดงแล้วไม่ค่อยได้ผล?
ไรแดงดื้อยาง่าย ควรสลับกลุ่มยาทุกรอบ และหลีกเลี่ยงแมนโคเซบที่ทำให้ไรวางไข่มากขึ้น รวมถึงเสริมการพ่นน้ำและอนุรักษ์ตัวห้ำ
ปรึกษาการดูแลสวนทุเรียนเพิ่มเติมกับทีมชัยพฤกษ์ อโกรเทค — บอกพืช ระยะ และอาการได้เลย