เพลี้ยไฟทุเรียน วงจรชีวิต การเข้าทำลาย และการป้องกันกำจัด
เพลี้ยไฟทุเรียนมีวงจรชีวิต 4 ระยะ (ไข่ ตัวอ่อน ระยะพักตัว ตัวเต็มวัย) มักเข้าทำลายช่วงอากาศร้อน แล้ง แดดจัด ทำให้เส้นกลางใบดำ ใบหงิกร่วง เกสรและกลีบดอกช้ำไหม้จนผสมไม่สมบูรณ์และดอกร่วง และทำให้ผลอ่อนเกิดอาการหนามจีบ ป้องกันด้วยการหมั่นสำรวจแปลง ฉีดพ่นสารกำจัดโดยสลับกลุ่ม และใช้ชีวภัณฑ์ควบคู่เพื่อลดการดื้อยา
วงจรชีวิตเพลี้ยไฟ
- ไข่ (2–4 วัน) ขนาดเล็ก สีขาวใส อยู่ในเนื้อเยื่อใบอ่อน วางไข่ทีละฟอง
- ตัวอ่อน (4–7 วัน) ตัวเล็กมาก เคลื่อนที่เร็ว เข้าทำลายใบ ดอก ผล
- ระยะพักตัว (1–2 วัน) ไม่เคลื่อนที่ ไม่กินอาหาร
- ตัวเต็มวัย (7–30 วัน) มีปีก 2 คู่ เพศเมียวางไข่ได้แม้ไม่ได้รับการผสม วางได้หลายสิบฟอง
การเข้าทำลาย
เพลี้ยไฟมักเข้าทำลายช่วงอากาศร้อน แล้ง แดดจัด
- ใบ — ดูดกินน้ำเลี้ยงบริเวณเส้นกลางใบ ทำให้เส้นกลางใบดำ ใบหงิก ใบร่วง
- ดอก — เข้าทำลายตั้งแต่ดอกเริ่มปริถึงดอกบาน ทำให้เกสรและกลีบดอกช้ำไหม้ ผสมเกสรไม่สมบูรณ์ ดอกร่วง
- ผล — พบช่วงผลอ่อนบริเวณหนาม เมื่อผลโตขึ้นจึงเกิดอาการหนามจีบ
การป้องกัน
- หมั่นสำรวจแปลงช่วงที่เอื้อต่อการระบาด (ใบอ่อน, ดอกเริ่มปริถึงดอกบาน, ผลระยะหางแย้ไหม้ถึงผลอ่อน)
- หากพบระบาด ฉีดพ่นสารกำจัดศัตรูพืชโดยสลับกลุ่ม เช่น กลุ่ม 1A คาร์โบซัลแฟน / 1B โอเมโทเอต อะซีเฟต พิริมิฟอส-เมทิล โพรไทโอฟอส / 2A ฟิโพรนิล / 3A แลมบ์ดา-ไซฮาโลทริน ไซเปอร์เมทริน / 4A ไทอะมีทอกแซม ไดโนทีฟูแรน อะซีทามิพริด / 5 สไปนีโทแรม / 6 อีมาเมกตินเบนโซเอต / 9B ไพมีโทรซีน / 13 คลอร์ฟีนาเพอร์ / 15 โนวาลูรอน ลูเฟนนูรอน / 23 สไปโรมีไซเฟน สไปโรเตตระแมท / 29 ฟลอนิคามิด
- ใช้ชีวภัณฑ์ควบคู่ เช่น เชื้อราบิวเวอเรีย เชื้อราเมตาไรเซียม
เกร็ดความรู้
- ช่วงระบาด แนะนำฉีดพ่นทุก 4–5 วัน สลับกลุ่มยา ไม่ใช้กลุ่มเดิมเกิน 2–3 ครั้ง
- ควรใช้ยาป้องกันกำจัดควบคู่กลุ่ม 15 ที่ยับยั้งการสร้างไคติน ทำให้ตัวอ่อนเพลี้ยไฟ (รวมถึงหนอน) โตต่อไม่ได้
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
เพลี้ยไฟทำอะไรกับทุเรียนบ้าง?
ทำเส้นกลางใบดำ ใบหงิกร่วง เกสรและกลีบดอกช้ำไหม้จนผสมไม่ติด/ดอกร่วง และทำให้ผลอ่อนเกิดหนามจีบ
ควรพ่นยาเพลี้ยไฟบ่อยแค่ไหน?
ช่วงระบาดแนะนำทุก 4–5 วัน สลับกลุ่มยา และไม่ใช้กลุ่มเดิมเกิน 2–3 ครั้งเพื่อลดการดื้อยา
ควรพ่นเพลี้ยไฟช่วงไหนของดอก?
ตั้งแต่ดอกเริ่มปริหรือดอกขาว และพ่นซ้ำช่วงหางแย้ไหม้
ทำไมควรใช้ยากลุ่ม 15 ร่วมด้วย?
กลุ่ม 15 (โนวาลูรอน/ลูเฟนนูรอน) ยับยั้งการสร้างไคติน ทำให้ตัวอ่อนเพลี้ยไฟและหนามเจริญต่อไม่ได้ ช่วยคุมประชากรได้ดีขึ้น
ปรึกษาการดูแลสวนทุเรียนเพิ่มเติมกับทีมชัยพฤกษ์ อโกรเทค — บอกพืช ระยะ และอาการได้เลย