เพลี้ยแป้งทุเรียน วงจรชีวิต + พ่นยังไงให้ตาย (สลับกลุ่มลดดื้อยา)

รู้จักเพลี้ยแป้งและวงจรชีวิต
เพลี้ยแป้งเป็นแมลงปากดูด ลำตัวอ่อนนุ่ม สืบพันธุ์ได้ทั้งแบบอาศัยเพศและไม่อาศัยเพศ วงจรชีวิต (ไข่-ตัวเต็มวัย) ประมาณ 21 วัน ตัวเมียใช้เวลา 17-21 วัน
- ระยะไข่ (5-10 วัน) วางไข่เป็นกลุ่ม กลุ่มละ 100-200 ฟอง วางได้มากถึง 600-800 ฟองภายใน 14 วัน นาน 2-3 รอบ
- ระยะตัวอ่อนวัย 1 (Crawler) สีเหลืองอ่อน ยังไม่มีผงขาว เคลื่อนที่ไว เป็นระยะที่มดคาบไปปล่อยตามแหล่งอาหาร
- ระยะตัวอ่อนวัย 2-3 เริ่มสร้างไข (Wax) หรือผงแป้งปกคลุมลำตัว
- ตัวเต็มวัย ไม่มีปีก เกาะดูดน้ำเลี้ยงอยู่กับที่ ตัวผู้จะมีปีกและอายุสั้น (เพลี้ยแป้งที่เห็นเกาะลูกทุเรียนคือตัวเมีย)
พ่นอะไรให้เพลี้ยแป้งตาย
- กลุ่มกำจัดหลัก 2 กลุ่ม: กลุ่ม 1 (โพรไทโอฟอส พิริมิฟอส ไดอะซินอน มาลาไทออน) และกลุ่ม 4 (ไดโนทีฟูแรน ไทอะมีทอกแซม อิมิดาโคลพริด โคลไทอะนิดิน ซัลฟอกซาฟลอร์) — พ่นสลับกันหรือสลับกับกลุ่ม 23 เพื่อลดการดื้อยา
- กลุ่มยับยั้งการลอกคราบ: กลุ่ม 16 บูโพรเฟซิน ใช้ควบคู่กับยากำจัดข้างต้น หากโดนตัวเมียจะทำให้วางไข่น้อยลงและไข่ไม่สมบูรณ์
- กลุ่มที่กำจัดและลดการวางไข่: กลุ่ม 23 สไปโรเตตระแมท ยับยั้งการสร้างไขมันและการเจริญ ทำให้ตัวเมียเป็นหมัน
- ไวต์ออยล์/ปิโตรเลียมออยล์ เคลือบปิดรูหายใจและละลายเกราะหุ้มเพลี้ยแป้ง ใช้เดี่ยวหรือควบคู่ได้
- ชีวภัณฑ์เชื้อราบิวเวอเรีย บัสเซียนา เกาะและสร้างเส้นใยเข้าทำลายแมลง ใช้ร่วมกับสารจับใบและเคมีได้
สารจับใบต้องใส่ไหม
ควรใส่ เพราะสารจับใบช่วยลดแรงตึงผิวให้ยาแพร่กระจายดี และช่วยผ่าเกราะเพลี้ยแป้งให้ยาเข้าถึงตัวและทำงานเต็มประสิทธิภาพ
มดเกี่ยวอะไรกับเพลี้ยแป้ง
มดจะขนตัวอ่อนเพลี้ยแป้งไปยังแหล่งอาหารต่าง ๆ โดยได้ค่าจ้างเป็น “มูลหวาน” ของเพลี้ยแป้ง จึงควรพ่นสารกำจัดมดควบคู่ เช่น คาร์บาริล อิมิดาโคลพริด ไทอะมีทอกแซม
พ่นผิด เพลี้ยระบาดหนัก
ระวังการใช้สารกลุ่ม 2B (ฟิโพรนิล) และกลุ่ม 3A (แลมบ์ดา-ไซฮาโลทริน ไซเปอร์เมทริน) เพราะไปกระตุ้นการวางไข่ของเพลี้ยแป้งและเพลี้ยหอย
พ่นทุกกี่วัน
จากวงจรชีวิต แนะนำพ่นทุก 5-7 วัน หากพ่นทุก 10 วันอาจช้าเกินไปเพราะเพลี้ยแป้งเปลี่ยนระยะไปแล้ว
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
เพลี้ยแป้งควรพ่นยาทุกกี่วัน?
แนะนำพ่นทุก 5-7 วัน เพราะวงจรชีวิตประมาณ 21 วันและวางไข่ได้มาก หากพ่นทุก 10 วันอาจช้าเกินไป เพลี้ยแป้งเปลี่ยนระยะไปแล้ว
พ่นสารอะไรเพลี้ยแป้งถึงตาย?
ใช้กลุ่ม 1 (โพรไทโอฟอส พิริมิฟอส ไดอะซินอน มาลาไทออน) และกลุ่ม 4 (ไดโนทีฟูแรน ไทอะมีทอกแซม อิมิดาโคลพริด) สลับกัน ร่วมกับกลุ่ม 16 บูโพรเฟซิน, กลุ่ม 23 สไปโรเตตระแมท, ไวต์ออยล์ และชีวภัณฑ์บิวเวอเรีย
ทำไมต้องกำจัดมดด้วย?
เพราะมดคอยขนตัวอ่อนเพลี้ยแป้งไปปล่อยตามแหล่งอาหารต่าง ๆ เพื่อแลกกับมูลหวาน จึงควรพ่นสารกำจัดมดควบคู่ เช่น คาร์บาริล อิมิดาโคลพริด ไทอะมีทอกแซม
ยากลุ่มไหนห้ามใช้ช่วงเพลี้ยแป้งระบาด?
ควรเลี่ยงกลุ่ม 2B (ฟิโพรนิล) และกลุ่ม 3A (แลมบ์ดา-ไซฮาโลทริน ไซเปอร์เมทริน) เพราะไปกระตุ้นการวางไข่ของเพลี้ยแป้งและเพลี้ยหอย
บทความที่เกี่ยวข้อง
ปรึกษาการดูแลสวนทุเรียนเพิ่มเติมกับทีมชัยพฤกษ์ อโกรเทค — บอกพืช ระยะ และอาการได้เลย