โรคกิ่งแห้งทุเรียน (ฟิวซาเรียม) กับ ‘มอด’ พาหะร้าย ป้องกันอย่างไร

มอดกับฟิวซาเรียมเกี่ยวข้องกันอย่างไร

เกี่ยวข้องกันครับ มีรายงานว่ามอด (มอดแอมโบรเซีย) กินเชื้อราเป็นอาหาร ในการทดสอบเลี้ยงมอดในหลอดที่ปลูกเชื้อราฟิวซาเรียม (F. solani) มอดมีชีวิตรอดมากถึง 80% ในขณะที่หลอดที่ไม่มีเชื้อรามอดรอด 0% (Huang et al., 2020) มอดจึงเป็นพาหะสำคัญของโรคกิ่งแห้ง

เชื้อแพร่ได้อย่างไร

เมื่อพบรอยเจาะของมอดบริเวณกิ่งหลักและโคนต้น (สังเกตจากขุยไม้รอบรูมอด) มอดจะสร้างรัง ในตัวมอดมีที่เก็บสปอร์เรียก มัยแคนเจียม ทำให้เนื้อไม้ รัง และทางเดินของมอดมีสปอร์ฟิวซาเรียม มอดขุดทางเดินทำให้เชื้อเจริญเข้าสู่ระบบท่อลำเลียง น้ำและอาหารจึงเคลื่อนย้ายจากรากไปสู่ต้นไม่ได้ ต้นจึงเกิดอาการกิ่งแห้ง

วงจรชีวิตของมอด

ใช้เวลาประมาณ 30–35 วัน

• ระยะไข่ วางไข่เป็นกลุ่ม 8–13 ฟอง สีขาวใส ใช้เวลา 4–7 วัน (ไข่ที่ได้รับการผสมฟักเป็นเพศเมีย ที่ไม่ได้ผสมเป็นเพศผู้)
• ระยะหนอน หนอนไม่มีขา เคลื่อนที่ได้ ลอกคราบ 3 ครั้ง ใช้เวลา 16–18 วัน
• ระยะดักแด้ ไม่เคลื่อนไหว สีขาวอมเหลือง ใช้เวลา 7–9 วัน
• ตัวเต็มวัย สีน้ำตาลอ่อนถึงดำ เพศเมียใหญ่กว่าและมากกว่าเพศผู้กว่า 10 เท่า ตัวเมียออกจากรังเดิมไปสร้างรังใหม่พร้อมขนสปอร์ไปด้วย จึงแพร่จากต้นสู่ต้น ตัวเมียหนึ่งตัวขยายพันธุ์ได้ 30–35 ตัว

การป้องกันและกำจัด

• ตัดแต่งกิ่งหรือใช้มีดถากบริเวณที่พบมอดทำลาย และกำจัดพืชอาศัยใกล้เคียง เช่น ต้นละทุ่ง
• ใช้สารชีวภัณฑ์ เช่น เชื้อราเขียวเมทาไรเซียม + เชื้อราขาวบิวเวอเรีย
• ใช้สารเคมีกำจัดมอด สลับกลุ่มกลไก ได้แก่ กลุ่ม 1A คาร์บาเมท (เช่น ไทโอไดคาร์บ), กลุ่ม 1B ออร์กาโนฟอสเฟต (ไดอะซินอน โพรไทโอฟอส โพรฟีโนฟอส ไตรอะโซฟอส), กลุ่ม 2B ฟีนิลไพราโซล (ฟิโพรนิล), กลุ่ม 4A (อิมิดาโคลพริด ไทอะมีทอกแซม อะซีทามิพริด โคลไทอะนิดิน)

อัตราและช่วงพ่นที่เหมาะกับสวนของคุณ ปรึกษาทีมชัยพฤกษ์ อโกรเทคได้เลยครับ

ขอบคุณข้อมูลจาก รติยา, 2568

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)