C:N ratio ทุเรียนคืออะไร ทำไมค่ากว้างถึงติดดอกดี ปรับยังไง

จากเรื่องการเตรียมต้นก่อนออกดอกและการทำสารแพคโคลบิวทราโซล มักพูดถึงค่า “C:N ratio” ว่าถ้าจะให้ทุเรียนติดดอกดี ค่า C:N ต้องกว้าง แล้วมันคืออะไร ปรับอย่างไร มาเรียนรู้ไปพร้อมกัน

C:N ratio คืออะไร

คือค่าสัดส่วนระหว่าง C (คาร์บอน) กับ N (ไนโตรเจน)

• C คือคาร์บอนจากคาร์บอนไดออกไซด์ในอากาศ เป็นวัตถุดิบหลักในการสังเคราะห์แสง ได้ผลลัพธ์เป็นน้ำตาลที่เปลี่ยนไปเป็นแป้ง/คาร์โบไฮเดรตสะสมช่วงเตรียมออกดอก
• N คือไนโตรเจน พืชได้จากปุ๋ยที่ใส่หรือไนโตรเจนที่มากับฝน

C:N ratio เกี่ยวกับการออกดอกยังไง

เกี่ยวมากครับ C:N ratio บอกว่าในต้นมีสัดส่วนคาร์โบไฮเดรต (อาหารสะสม) ต่อไนโตรเจนมากน้อยแค่ไหน ต้นทุเรียนควรมีค่า C:N กว้าง ประมาณ 18:1 (C 18 ส่วน ต่อ N 1 ส่วน) เมื่อรวมกับสภาพอากาศที่เหมาะสมจะส่งเสริมให้ติดดอกง่ายขึ้น

วิธีปรับค่า C:N ratio

ทำได้ง่าย ๆ ด้วยการงดให้ไนโตรเจนเพื่อลดสัดส่วน N และเน้นให้ P (ฟอสฟอรัส) และ K (โพแทสเซียม) เพื่อช่วยสะสมและลำเลียงอาหารไปที่ท้องกิ่ง ซึ่งเป็นการเพิ่มสัดส่วน C ไปในตัว

วิธีสังเกตค่า C:N จากพืช

• C:N กว้าง (C มากกว่า N มาก) → ติดดอก
• C:N แคบ (C มากกว่า N เล็กน้อย) → แตกใบ หรือออกดอกแซมใบ
• ถ้า C น้อยกว่า N → พืชแตกใบมาก

เกร็ดความรู้

การกักโศกนอกจากทำให้พืชเครียด ยังช่วยลดสัดส่วนไนโตรเจน เพราะในดินชื้นไนโตรเจนจะอยู่ในรูปที่พืชดูดไปใช้ได้ อาจส่งเสริมการแตกใบอ่อน ส่วนการคาดโคนช่วงกักโศกช่วยให้น้ำหน้าดินระเหยและปลดปล่อยไนโตรเจนในรูปก๊าซออกไปได้

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)