ความรู้เคมีเกษตร

สูตรยา SP/SC/EC/SL บนฉลากคืออะไร ผสมยาตัวไหนก่อน–หลัง

สูตรยา (formulation) บนฉลากบอกรูปแบบของเนื้อสาร ดูได้บริเวณ “สารสำคัญ” ที่มีชื่อภาษาอังกฤษต่อด้วยเปอร์เซ็นต์และรหัสสูตร เช่น SP/SG (ผงและเม็ดละลายน้ำ), WP/WG (ผง-เม็ดแขวนลอย), SC (เนื้อครีมแขวนลอยเข้มข้น), CS (แคปซูล), EC (ยาน้ำมัน), OD (กระจายในน้ำมัน), SL (สารละลายน้ำใส) การผสมยาให้จำว่า “ยาละลายยากใส่ก่อน” ตามลำดับ SP→SG→WP→WG→SC→CS→ZC→OD→SL→EC โดยสารปรับสภาพน้ำใส่ก่อนสุด และสารจับใบใส่หลังสุด

“ยาสูตรไหน?” เป็นคำถามยอดฮิตเวลาซื้อยา โดยทั่วไปสื่อสารกันแบบเข้าใจง่าย เช่น สูตรครีม ยาผง ยาน้ำมัน แต่จริง ๆ ในท้องตลาดมียาหลายสูตร ดูได้จากไหน แต่ละสูตรคืออะไร ต้องผสมตัวไหนก่อน มาเจาะลึกกัน

ดูสูตรยาจากตรงไหน

สังเกตได้จากฉลากผลิตภัณฑ์บริเวณ “สารสำคัญ” จะเป็นชื่อภาษาอังกฤษ ต่อด้วยเปอร์เซ็นต์ยา (N% W/V) จากนั้นจะเป็นรหัสสูตรยาที่เราตามหา

แต่ละสูตรคืออะไร

SP (water soluble powder) = ยาผงละลายน้ำได้ดี ไม่เหลือตะกอน
SG (water soluble granule) = ยาเม็ดเล็กละลายน้ำดี ไม่มีฝุ่นฟุ้ง ไม่มีตะกอน
WP (wettable powder) = ยาผงที่ผสมน้ำแล้วแขวนลอย เก็บรักษาง่าย
WDG, WG (water dispersible granule) = ยาเม็ดที่ผสมน้ำแล้วกลายเป็นผงละเอียดแขวนลอย ฝุ่นฟุ้งน้อย
CS (capsule suspension) = สารแขวนลอยแบบแคปซูลจิ๋วที่ค่อย ๆ ปลดปล่อยสาร ออกฤทธิ์ยาวนาน
SC (suspension concentrate) = เนื้อครีม สารออกฤทธิ์ละเอียดแขวนลอยในน้ำ + สารช่วยคงตัว เข้มข้นสูง ส่วนมากเป็นยาเย็น
ZC = สูตรผสมระหว่าง CS (ปลดปล่อยช้า) + SC (ออกฤทธิ์เร็ว) = ออกฤทธิ์เร็วและยาวนาน
EC (emulsifiable concentrate) = ยาน้ำมัน สารออกฤทธิ์ละลายในตัวทำละลาย ก่อนผสมน้ำใส เมื่อผสมน้ำเป็นสีขาวขุ่น
OD (oil-based suspension) = สารแขวนลอยในน้ำมัน ดูดซึมเข้าพืชดี ติดทนบนใบ ทนการชะล้าง
SL (soluble concentrate) = สารละลายน้ำใส ละลายง่าย ไม่มีตะกอน ไม่อุดตันหัวฉีด

ลำดับการผสมยา

ลำดับผสมสำคัญ เพราะมีผลต่อการละลาย การตกตะกอน แยกชั้น และความเป็นพิษต่อพืช ให้จำว่า “ยาละลายยากต้องใส่ก่อน” ตามลำดับ: 1. SP 2. SG 3. WP 4. WG 5. SC 6. CS 7. ZC 8. OD 9. SL 10. EC

เกร็ดความรู้

แนะนำผสมยาแต่ละตัวในถังน้ำเล็ก (1 ตัวต่อ 1 ถัง) ก่อนนำไปใส่ถังใหญ่
ใส่น้ำครึ่งถังก่อน แล้วผสมยาตามลำดับ กวนให้เข้ากัน จากนั้นเติมน้ำจนได้ปริมาตรที่ต้องการ
หากใช้สารปรับสภาพน้ำ ใส่เป็นลำดับแรก · หากใส่สารจับใบ ใส่เป็นลำดับสุดท้าย

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ดูสูตรยาได้จากตรงไหนของฉลาก?

ดูบริเวณ “สารสำคัญ” จะเป็นชื่อสารภาษาอังกฤษ ต่อด้วยเปอร์เซ็นต์ยา (N% W/V) และรหัสสูตร เช่น SP, SC, EC, SL

SC กับ EC ต่างกันยังไง?

SC (เนื้อครีม) คือสารออกฤทธิ์แขวนลอยในน้ำ เข้มข้นสูง ส่วนมากเป็นยาเย็น ส่วน EC (ยาน้ำมัน) คือสารออกฤทธิ์ละลายในตัวทำละลาย ก่อนผสมน้ำใส เมื่อผสมน้ำเป็นสีขาวขุ่น

ผสมยาหลายตัวควรใส่ตัวไหนก่อน?

จำว่า “ยาละลายยากใส่ก่อน” ตามลำดับ SP → SG → WP → WG → SC → CS → ZC → OD → SL → EC

สารจับใบและสารปรับสภาพน้ำใส่ตอนไหน?

สารปรับสภาพน้ำใส่เป็นลำดับแรกสุด ส่วนสารจับใบใส่เป็นลำดับสุดท้าย

ปรึกษาการดูแลสวนทุเรียนเพิ่มเติมกับทีมชัยพฤกษ์ อโกรเทค — บอกพืช ระยะ และอาการได้เลย

ดูสินค้า / สั่งของ ปรึกษาทางไลน์ @cyp-agro