สารฮิวมิก กรดฮิวมิก ฟูลวิค ฮิวมิน ต่างกันอย่างไร
ในช่วงฟื้นต้นทำใบ หลายสวนได้ยินคำว่าฮิวมิก ฟูลวิค ฮิวมิน แล้วสงสัยว่าต่างกันอย่างไร บทความนี้ชัยพฤกษ์ อโกรเทค สรุปให้เข้าใจง่าย
สารฮิวมิกคืออะไร
สารฮิวมิก (Humic Substances) แบ่งออกได้ 3 กลุ่ม คือ ฮิวมิน (Humin) กรดฮิวมิก (Humic acid) และกรดฟูลวิค (Fulvic acid)
สารกลุ่มนี้มีคุณสมบัติปรับปรุงดินและเป็นแหล่งอาหารให้พืช เกิดจากการย่อยสลาย ทับถม และเปลี่ยนรูปของซากพืชซากสัตว์ ซึ่งใช้เวลานานมากในการเกิดกระบวนการต่าง ๆ
จุดเด่นคือช่วยแลกเปลี่ยนประจุในดินเพื่อนำพาธาตุอาหารเข้าสู่ราก ลำต้น และใบได้ดี อีกทั้งเพิ่มช่องว่างในดินให้รากชอนไชหาอาหารได้ง่ายขึ้น เรื่องนี้สำคัญกับทุเรียน เพราะสวนทุเรียนมักไม่มีการพรวนดิน ดินจึงอัดแน่นจากแรงเดินและน้ำหนักของรถหรือเครื่องจักร ทำให้รากหาอาหารยาก การใช้สารกลุ่มนี้จึงเหมือนตัวช่วยเคลียร์ทางและนำพาธาตุอาหารให้ราก
ฮิวมิน (Humin)
มักมีสีดำ คงทนสูง ย่อยสลายยาก ไม่ละลายน้ำ และไม่ละลายทั้งในสภาพกรดและด่าง จึงส่งผลต่อดินไม่มากนักและไม่ค่อยนิยมนำมาใช้
กรดฮิวมิก (Humic acid)
มีสีน้ำตาลเข้มจนเกือบดำ ไม่มีกลิ่น ละลายได้ดีในสภาพด่างแต่ไม่ละลายในสภาพกรด ทนต่อการชะล้างจึงอยู่ในดินได้นาน โครงสร้างประกอบด้วยคาร์บอน ไนโตรเจน ซัลเฟอร์ และไฮโดรเจนในปริมาณมากกว่ากรดฟูลวิค แต่มีออกซิเจนน้อยกว่า มีคุณสมบัติยึดจับและแลกเปลี่ยนธาตุอาหารและโลหะได้ดี รวมถึงมีความสามารถแลกเปลี่ยนประจุสูง (CEC)
กรดฟูลวิค (Fulvic acid)
มักมีสีเหลืองถึงน้ำตาล ละลายได้ดีทั้งในน้ำ สภาพกรด และด่าง มีขนาดโมเลกุลเล็กกว่ากรดฮิวมิก ทำให้พืชนำไปใช้ได้รวดเร็ว และมีปริมาณออกซิเจนมากกว่ากรดฮิวมิกราว 44–50% ยึดจับและแลกเปลี่ยนธาตุอาหารและโลหะได้ดี
เลือกใช้ตัวไหนดี
ควรพิจารณาหลายปัจจัย ทั้งค่า pH สภาพดิน สภาพต้น และรูปแบบผลิตภัณฑ์ เพราะในท้องตลาดมีทั้งแบบผงหรือเกล็ด (มักอยู่ในรูปโพแทสเซียมฮิวเมต) แบบน้ำ หรือแบบผสมในปุ๋ยอินทรีย์และปุ๋ยหมัก
จำเป็นกับสวนทุเรียนไหม
เรามองว่าเป็นสารกลุ่มสำคัญสำหรับทุเรียนบ้านเรา เพราะหลังตัดทุเรียน ต้นสูญเสียพลังงานและธาตุอาหารไปกับการติดลูกออกผล เมื่อเราเร่งฟื้นต้น เติมปุ๋ยและธาตุอาหาร สารกลุ่มฮิวมิกจะช่วยแลกเปลี่ยนประจุนำพาธาตุอาหารเข้าสู่ต้น และเพิ่มช่องว่างในดินให้รากหาอาหารได้ดีขึ้น โดยเฉพาะในสวนทุเรียนที่ดินมักอัดแน่นเพราะไม่ได้พรวนดิน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
สารฮิวมิกมีกี่ชนิด?
แบ่งเป็น 3 กลุ่ม คือ ฮิวมิน กรดฮิวมิก และกรดฟูลวิค
กรดฮิวมิกกับกรดฟูลวิคต่างกันอย่างไร?
กรดฟูลวิคโมเลกุลเล็กกว่า ละลายน้ำได้ดีทุกสภาพ พืชนำไปใช้ได้เร็ว ส่วนกรดฮิวมิกโมเลกุลใหญ่กว่า อยู่ในดินได้นานและแลกเปลี่ยนประจุได้สูง
ทำไมสวนทุเรียนควรใช้สารฮิวมิก?
เพราะสวนทุเรียนมักไม่พรวนดิน ดินจึงอัดแน่น สารฮิวมิกช่วยเพิ่มช่องว่างในดินและนำพาธาตุอาหารเข้าสู่ราก ทำให้รากหาอาหารได้ดีขึ้น โดยเฉพาะช่วงฟื้นต้นหลังเก็บเกี่ยว
ฮิวมินใช้ในสวนได้ไหม?
ฮิวมินย่อยสลายยาก ไม่ละลายน้ำและไม่ละลายในกรด-ด่าง จึงส่งผลต่อดินน้อยและไม่ค่อยนิยมนำมาใช้
ปรึกษาการดูแลสวนทุเรียนเพิ่มเติมกับทีมชัยพฤกษ์ อโกรเทค — บอกพืช ระยะ และอาการได้เลย